Het verborgen dierenrijk in het gemeentehuis van Vorst
Jean-Baptiste Dewin was een Brusselse architect die een uitgesproken art-decostijl ontwikkelde, waarin decoratie, symboliek en lokale verankering centraal staan. Dewin (1872–1942) werkt met strakke volumes en geometrische structuren in met zorg gekozen materialen, die hij waar mogelijk verrijkt met figuratieve en naturalistische motieven. De keuze om lokale flora en fauna weer te geven, keren in zijn oeuvre systematisch terug. In de woningen en openbare gebouwen die de Brusselse architect ontwierp zien we onder andere kersen, eikels en uilen verwerkt in glas-in-lood, mozaïeken of sculpturen.
Het gemeentehuis van Vorst (1924–1938) is mooi voorbeeld van deze aanpak. Het gebouw combineert de heldere ordening en monumentaliteit van de art deco met een rijke beeldtaal die verwijst naar de natuurlijke omgeving van Vorst. Op de gevels en in het interieur zijn gestileerde planten, bomen, vogels en dieren te zien, uitgewerkt in reliëfsteen en decoratieve panelen. Zelfs roodkapje kreeg een plek in het geheel! De decoraties verlenen het gebouw een symbolische laag, waarin het moderne gebouw wordt gelinkt aan de geschiedenis, van kort en lang geleden, van de gemeente.
Een dierentuin in het gemeentehuis
Een opvallend aspect van het gemeentehuis is de overvloed aan dierfiguren. Fazanten, uilen, herten en allerlei vogels op takken van hun favoriete bomen verwijzen naar de natuurlijke omgeving van Vorst, dat lange tijd een groene, bosrijke gemeente was. Voordat de gemeente veranderde en het bevolkingsaantal sterk groeide onder impuls van de industrialisering, woonde men hier in een bos dat we nog steeds kennen: het Zoniënwoud. Ook de eikels op het beslag van de deuren van de trouwzaal referen hier naar. De dieren en natuurlijke elementen zijn gestileerd, maar blijven herkenbaar. Ze verbinden de rationele architectuur met een meer verhalende, bijna poëtische laag die, gezien door de bezoekers en medewerkers van het gemeentehuis, de lokale identiteit versterkten.
Sprookjes en legendes
Dewin grijpt met de keuze voor figuren in glas-in-loodramen langs de eretrap expliciet terug naar de geschiedenis van de gemeente Vorst. Sprookjesfiguren, waaronder Roodkapje, bosgodin Ondine en Genoveva van Brabant, maken deel uit van dit iconografische programma. De aanwezigheid van deze personages onderstreept het belang van volksverhalen, opvoeding en collectieve verbeelding. Door historische en verhalende elementen te integreren, presenteert Dewin het gemeentehuis niet alleen als administratief centrum, maar ook als drager van lokaal geheugen en culturele continuïteit.
Vorst een moderne gemeente
Een bijzonder opvallend onderdeel van het interieur zijn de glas-in-loodramen die verschillende beroepen en maatschappelijke activiteiten voorstellen. In ramen met voornamelijk blauwe en rode tinten herkennen we onder andere een ijsverkoper, een ambulancier, een telefooncentralemedewerker en een leraar. Deze ramen tonen de inwoners van Vorst als actieve deelnemers aan een moderne samenleving en sluiten aan bij het art-deco-ideaal van vooruitgang, arbeid en organisatie.
Het werk van Jean-Baptiste Dewin laat zien hoe natuur in architectuur meer kan zijn dan inspiratie alleen. Door dieren en planten expliciet aanwezig te maken, gaf Dewin zijn gebouwen een herkenbare identiteit en een sterke symbolische lading. Wie het gemeentehuis van Vorst wil bezoeken met een gids van Korei kan hier een rondleiding boeken.
